Μέση Ανατολή: «Συμφωνία μέσα στο επόμενο 24ωρο» λέει ο πρωθυπουργός του Πακιστάν

Η πιθανή συμφωνία που μπορεί να αλλάξει την πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή φαίνεται να μπαίνει στην τελική της ευθεία. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ανακοίνωσε ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται «πιο κοντά από ποτέ» σε συμφωνία ειρήνης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η οριστικοποίηση μπορεί να γίνει μέσα στο επόμενο 24ωρο.

Σε ανάρτησή του, ο Σαρίφ ανέφερε ότι το Πακιστάν προετοιμάζεται για την ηλεκτρονική υπογραφή της συμφωνίας αμέσως μετά την τελική οριστικοποίησή της. Σύμφωνα με τον ίδιο, θα ακολουθήσουν τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να καθοριστούν τα επόμενα βήματα εφαρμογής.

Η παρέμβαση του Πακιστανού πρωθυπουργού έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή, καθώς οι τελευταίες πληροφορίες από το διπλωματικό παρασκήνιο δείχνουν ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έχουν ήδη καταλήξει σε ένα συμφωνημένο κείμενο, με βασικό στόχο τον τερματισμό του πολέμου και την αποκλιμάκωση στην περιοχή.

«Είμαστε πιο κοντά από ποτέ»

Ο Σαρίφ ευχαρίστησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν για τη συνεχιζόμενη δέσμευσή τους στις διαπραγματεύσεις, ενώ εξέφρασε την εκτίμησή του και προς τις χώρες της περιοχής που, όπως ανέφερε, στήριξαν την προσπάθεια.

«Είμαστε πιο κοντά σε μια συμφωνία ειρήνης από ποτέ», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η οριστικοποίηση αναμένεται πιθανότατα μέσα στις επόμενες 24 ώρες.

Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Πακιστάν εμφανίζεται να έχει διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή στις επαφές ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία η σύγκρουση έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στη ναυσιπλοΐα.

Ηλεκτρονική υπογραφή και μετά τεχνικές συνομιλίες

Σύμφωνα με τον Πακιστανό πρωθυπουργό, μετά την τελική συμφωνία θα ακολουθήσει ηλεκτρονική υπογραφή του κειμένου. Το επόμενο στάδιο θα είναι οι τεχνικές συνομιλίες, που αναμένεται να ξεκινήσουν την ερχόμενη εβδομάδα.

Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική συμφωνία, εφόσον πράγματι υπογραφεί, δεν θα κλείσει αυτομάτως όλα τα ανοιχτά ζητήματα. Αντιθέτως, θα ανοίξει έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων σε τεχνικό επίπεδο, όπου θα πρέπει να αποσαφηνιστούν κρίσιμες λεπτομέρειες για την εφαρμογή της.

Στο επίκεντρο βρίσκονται το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού σε ιρανικά λιμάνια, το πλαίσιο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, καθώς και το ζήτημα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.

Το μεγάλο αγκάθι του ουρανίου

Παρά την αισιοδοξία που εκπέμπει το Ισλαμαμπάντ, η συμφωνία εξακολουθεί να έχει δύσκολες και επικίνδυνες πλευρές. Το πιο σύνθετο ζήτημα παραμένει το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν και το πώς θα επαληθευτεί, θα καταστραφεί ή θα απομακρυνθεί από τη χώρα.

Οι ΗΠΑ θέλουν η συμφωνία να οδηγήσει σε ουσιαστικό περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί όρους που θα ισοδυναμούν με πλήρη παράδοση της πυρηνικής της υποδομής.

Οι τεχνικές συνομιλίες που θα ακολουθήσουν, αν υπάρξει υπογραφή, αναμένεται να κρίνουν σε μεγάλο βαθμό αν η συμφωνία θα μείνει στο επίπεδο μιας πολιτικής ανακοίνωσης ή αν θα μπορέσει να εφαρμοστεί στην πράξη.

Η σημασία του Ορμούζ

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της συμφωνίας αφορά τα Στενά του Ορμούζ, τον θαλάσσιο διάδρομο από τον οποίο περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το κλείσιμο ή ο περιορισμός της διέλευσης από το Ορμούζ έχει επιβαρύνει τις αγορές και έχει μετατρέψει τη σύγκρουση ΗΠΑ - Ιράν σε παγκόσμιο οικονομικό ζήτημα. Για την Ουάσιγκτον, το άνοιγμα του περάσματος αποτελεί βασικό στόχο. Για την Τεχεράνη, τα Στενά παραμένουν στρατηγικό διαπραγματευτικό χαρτί.

Η πιθανή συμφωνία, επομένως, δεν αφορά μόνο την παύση των εχθροπραξιών. Αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα, τη σταθερότητα των αγορών και την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο.

Μια συμφωνία με πολλά ερωτήματα

Ο Σεχμπάζ Σαρίφ χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι μπορεί να αποτελέσει ισχυρή βάση για διαρκή ειρήνη.

Ωστόσο, ακόμη και αν η υπογραφή γίνει μέσα στο επόμενο 24ωρο, τα ερωτήματα παραμένουν πολλά: πώς θα εφαρμοστούν οι όροι, ποιος θα επιβλέψει την τήρησή τους, τι θα γίνει με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ποια στάση θα κρατήσει το Ισραήλ και αν η αποκλιμάκωση θα επεκταθεί και στα άλλα μέτωπα της περιοχής, κυρίως στον Λίβανο.